Rola żelaza w organizmie oraz jego biodostępność

Rola żelaza w organizmie oraz jego biodostępność

Żelazo

Żelazo to pierwiastek bardzo szeroko rozpowszechniony w przyrodzie i praktycznie niezbędny do prawidłowego funkcjonowania żywej komórki. Jest cennym składnikiem mineralnym i spełnia bardzo wiele ważnych funkcji w organizmie człowieka. Żelazo jest składnikiem hemoglobiny, która odpowiedzialna jest za transportowanie tlenu. Poza tym żelazo wpływa na prawidłowy wzrost, rozwój i regenerację tkanek, jest doskonałym stymulatorem odporności, i eliminuje uczucie znużenia i zmęczenia powodującego ospałość. Mała ilość żelaza w organizmie może wynikać z nieprawidłowej diety, złego odżywania i zaniedbania organizmu, co ma związek z niewłaściwym trybem życia, brakiem ruchu i aktywności fizycznej. Żelazo powinny przyjmować kobiety w ciąży. Kobiety, u których występują obfite miesiączki również powinny obserwować swój organizm i przyjmować żelazo.

Układ krwionośny

W organizmie żelazo nie występuje w stanie wolnym. Wiąże się z wieloma ważnymi białkami: hemoglobiną (w krwinkach czerwonych) i mioglobiną (w tkankach mięśniowych), jest także obecne w centrach aktywnych, licznych enzymów (katalaza, cytochromy, peroksydazy).

Układ odpornościowy

Dla prawidłowego działania układu odpornościowego niezbędne jest żelazo. Jego zadaniem jest zapewnienie prawidłowej ilości komórek układu odpornościowego. Żelazo korzystnie wpływa na naszą odporność, dzięki czemu stajemy się odporni na działanie różnego rodzaju czynników zewnętrznych.

Układ nerwowy

Żelazo odgrywa bardzo ważną rolę w procesie prawidłowego funkcjonowania funkcji poznawczych. Odpowiedni poziom żelaza w organizmie wpływa na utrzymanie zdolności intelektualnych na prawidłowym poziomie. Ponadto prawidłowa ilość żelaza redukuje uczucie zmęczenia i znużenia podczas wykonywanych czynności intelektualnych. Żelaza wspomaga zapamiętywanie, uwagę, szybkość percepcji I wysławianie się.

Skąd w organizmie bierze się żelazo?

Żelazo znajduje się w pożywieniu, jakie jest dostarczane do ludzkiego organizmu. Żelazo dostarczane w produktach można podzielić na: żelazo hemowe (pochodzenia zwierzęcego) i żelazo niehemowe (pochodzenia roślinnego). Ten pierwszy rodzaj żelaza, czyli żelazo hemowe charakteryzuje się wyższą biodostępnością i łatwiej się wchłania, aniżeli żelazo niehemowe, które jest dostarczane tylko z produktami pochodzenia roślinnego. Warto wiedzieć, że główne źródła żelaza (zarówno żelaza hemowego, jak i niehemowego) to: chude mięso czerwone, wątróbka, drób, orzechy, pieczywo z pełnego przemiału, żółtka jaj, buraki, zielone warzywa, a w szczególności brokuły.

Niedobór i nadmiar żelaza

Należy wiedzieć, że niedobór żelaza spowodowany jest przede wszystkim bardzo niską przyswajalnością, a także zaburzeniami podczas wchłaniania. Niedobór należy odróżnić od zbyt małej podaży żelaza. Osoba dorosła potrzebuje dziennie średnio od 15 do 20 mg (min. 14 mg). Skutkiem niedoboru żelaza może być anemia czyli niedokrwistość. Do podstawowych objawów anemii należą: osłabienie, zmęczenie, krwawienie z nosa, występowanie siniaków, łamliwość paznokci, obniżenie odporności, podatność na przeziębienia i infekcje, a nawet zaburzenia rytmu serca.

Przedawkowanie żelaza może zwiększać ryzyko nowotworów, a także wpływać negatywnie na pracę serca. Przedawkowanie tego mikroelementu wpływa niekorzystanie na gospodarkę hormonalną i może powodować depresję.

Trzeba pamiętać, że żelazo w pokarmach powinno być połączone z takimi produktami, które zawierają dużo wtaminy C (kapusta, papryka, pomarańcze, cytryny). Witamina C jest niezbędna do prawidłowego przyswajania żelaza.